Handelen in crisistijd

afbeelding van Christel van Raaij en René Schepers

Christel van Raaij en René Schepers

Initiatiefnemers Stichting Wakker Boer
H

Het is crisis in de melkveehouderij. Fosfaat, slechte prijzen, waterkwaliteit, natuurclaims en de samenleving die zich overal mee bemoeit. Juist in crisistijd komt het aan op goed ‘handelen’ door de ondernemer en de sector.

Goed en fout in crisistijd

"Het omgaan met diversiteit is lastig, verharding en verwijdering liggen op de loer. Juist in crisistijd"

Er zijn verschillende melkveehouders: intensief, biologisch, grondgebonden, etc. Een krachtig punt van de melkveehouderij. Het omgaan met diversiteit is lastig, verharding en verwijdering liggen op de loer. Juist in crisistijd. Mensen zoeken dan naar voor- en tegenstanders. Voorstanders bevestigen je in je geloof, in jouw waarheid. Zij voelen als je medestanders of lotgenoten. Vanuit een natuurlijke reactie zoeken mensen eveneens naar tegenstanders. Mensen en organisaties die een andere weg bewandelen, die vanuit hun overtuiging andere stappen zetten. De mensen waar je je tegen afzet.
De wereld is complex en in de praktijk is er geen eenduidig goed en fout. Zeker, als mensen zich willens en wetens niet houden aan afspraken of als eigen gewin ten koste gaat van gezamenlijk belang, moet je elkaar aanspreken en corrigeren. Het is de kunst om, juist met diversiteit, weg te blijven van oordelen over elkaar.

Handelen in crisistijd: vier opties

Voor het ‘handelen’ in crisistijd zijn vier mogelijkheden:

1. Stilzitten en uitzingen: afwachten en zien wat er gebeurt. Er is toch niets aan te doen. Een moedeloze houding die niet gelukkig maakt.

2. Verzet tegen gemeenschappelijke vijand (‘oorlog’): gezamenlijke vijand creëren, wij tegen de rest. Bijvoorbeeld de overheid, de samenleving of Wakker Dier. Het verbindt naar binnen, maar isoleert naar buiten. Dit verzet zien we rond de fosfaatcrisis niet of minder

3. Stammenstrijd (‘burgeroorlog’): als individuen/groepen binnen de sector zich tegen elkaar afzetten. Het leidt tot slachtoffers en breuklijnen die generaties lang kunnen doorwerken. Er is zelden een winnaar. De buitenwereld kijkt er met verbazing naar, heeft onbegrip en haakt af. In de fosfaatcrisis ligt een stammenstrijd op de loer tussen intensief en extensief.

4. Crisis als start van iets nieuws (‘vredesproces’): de crisis erkennen en gebruiken om een stap voorwaarts te maken naar een nieuwe toekomst. Een crisis kan het begin zijn van een verandering die zich vaak al een tijdje aandient. Als ondernemer vraagt dat om juist dit moment, ondanks alle onzekerheid, te benutten om opnieuw je richting te bepalen. Om na te denken over ‘wat wil ik en wat past bij mij en mijn omstandigheden’. Op sectorniveau vraagt het om samen de nieuwe koers te bepalen, met deelname van alle partijen in de sector en de hele keten. De crisis is in die zin het moment voor een nieuwe start!

Gebruik de crisis positief

Wakker Boer gelooft in de kracht van boeren, en dat verbinding met de samenleving onderdeel is van de ‘license to produce’ voor iedere moderne ondernemer. Onze gedachte bij de huidige crisis is: respecteer de verschillen, doe het samen en ga de uitdaging aan om de crisis positief te gebruiken. Voor de ondernemer - met (h)erkenning van de moeilijke situatie - betekent dat: ga op zoek naar wat bij jou past en de richting die jij in wilt slaan. Doe dit niet alleen. Samen zoeken en ontdekken geeft verbinding en is gemakkelijker.

Voor de sector vraagt het lef om vooruit te kijken, over de eigen schaduw heen te stappen en te vergeven waar dat nodig is. Of je het wilt of niet, je zult samen moeten werken aan de toekomst. Anders wordt je tegen elkaar uitgespeeld of verzanden we in een onderlinge strijd. Bouw samen aan een visie op de melkveehouderij met (nieuwe) afspraken/regels over onder andere weidegang, duurzaamheid, grondgebondenheid, verdeling en samenspel in de keten. Dat vraagt om regie, om verbindend leiderschap met oog voor diversiteit en respect voor verschillen. De actuele vraag is: wie kan/mag deze rol op zich nemen voordat we sluipenderwijs terechtkomen in passiviteit of een ongewilde stammenstrijd? Dan hebben we een andere crisis.

Wil je de artikelen van The Milk Story ontvangen op WhatsApp? App TMS AAN naar +31 6 33 804 804. Kijk hier voor meer informatie.

DEEL DIT ARTIKEL VIA:

Vorige en Volgende navigatie