Van plaagdier tot kerstgans

afbeelding van Reinier Enzerink

Reinier Enzerink

Public Affairs en woordvoering Jagersvereniging
D

De maand december is gevuld met tradities: een kerstboom met lichtjes en wild op het kerstmenu zijn daar mooie voorbeelden van. Als er tijdens de kerstdagen wild op tafel komt dan is het vaak een echt pronkstuk. In onze buurlanden, maar in het bijzonder in Denemarken, staat er vaak (wilde) gans op het menu. De Amerikanen geven daarentegen de voorkeur aan de kalkoen. Het aantal wilde ganzen in Nederland neemt toe: een plaag voor boeren, een uitdaging voor jagers en een feest voor koks!

Iedere boer of andere frequente bezoeker van het buitengebied heeft ongetwijfeld gezien dat het aantal ganzen de laatste jaren enorm is toegenomen. Vooral in de winter bevinden zich veel ganzen in de natuurgebieden en op de landerijen. Wanneer we daar ook nog de zwanen, smienten en meerkoeten bijtellen, zijn er in de winter ruim drie miljoen grasetende vogels aanwezig, waarvan maar liefst tweeëneenhalf miljoen ganzen.

Schade voor natuur en boer

"Jaarlijks bedraagt de ganzenschade in de landbouw circa 70 miljoen euro"

Hoewel het er vaak prachtig uitziet en rustgevend klinkt, leven en eten de vogels grotendeels van het land van de boer. Eén gans eet ongeveer 500 gram vers gras per dag. Ganzen foerageren ongeveer tien uur per dag en vanwege hun beperkte spijsvertering, poepen ze iedere vier minuten. Zo zorgen ganzen voor vraatschade en zorgen hun uitwerpselen voor een verminderde voedingswaarde van het gras. Jaarlijks bedraagt de ganzenschade in de landbouw circa 70 miljoen euro, waarvan een beperkt deel wordt vergoed (CLM, 2013). Om de landbouw- en natuurschade door ganzen te beperken mag er in Nederland onder strikte voorwaarden op vijf ganzensoorten worden gejaagd.  Dan gaat het om: grauwe ganzen, nijlganzen, brandganzen, Canadese ganzen en kolganzen. De vergunningen om op ganzen te jagen worden hoofdzakelijk door de provincies afgegeven, in overleg met boeren, andere particuliere grondbezitters, natuurorganisaties en jagers.

Schadebestrijding door jagers

Jagers jagen omdat ze zich sterk verbonden voelen met de natuurlijke omgeving. En jagen verstevigt die verbondenheid. Voor de 27.000 jagers in Nederland is buiten actief zijn dan ook de belangrijkste motivatie om te jagen. Op de voet gevolgd door het kunnen schieten van wild om op te eten en het voorkomen van schade bij boeren. Aan deze laatste bezigheid – schadebestrijding - zijn jagers de meeste tijd kwijt, gemiddeld ruim 350 uur per jaar. Bij het jagen op ganzen in Nederland komen nogal wat zaken kijken, zoals het nemen van preventieve maatregelen. Dit betekent dat jagers en boeren vaak eerst linten, vlaggen, gaskanonnen en vogelverschrikkers moeten plaatsen voordat er gejaagd mag worden. Als deze preventieve maatregelen en de administratie meegenomen worden dan is een Nederlandse jager gemiddeld 480 uur per jaar kwijt (CLM, 2014).

Om effectief op ganzen te kunnen jagen heeft de jager lokvogels en lokfluiten nodig, om de ganzen goed binnen schootsafstand te krijgen. Dit is echter lang niet overal toegestaan. De regelgeving rond de ganzenjacht is sowieso in iedere provincie anders en verandert ook gedurende het jaar. Deze lappendeken van regeltjes zorgt ervoor dat sommige jagers nogal terughoudend zijn om op ganzen te jagen.

Wild op de kaart

De toenemende jacht op ganzen zorgt ervoor dat er steeds meer ganzen beschikbaar komen voor restaurants en andere liefhebbers van het eten van wild. Werken met ganzenvlees in de keuken vormt wel een uitdaging. Ganzenvlees vraagt een zorgvuldige bereiding, omdat ganzenvlees zeer mager is en omdat de dieren nogal oud kunnen worden. Aan een geschoten gans is moeilijk te zien hoe oud deze is. Een (thuis)kok kan met de juiste receptuur wel prachtige gerechten maken van het smakelijke vlees van wilde ganzen. Het ruime aanbod van geschoten ganzen biedt jagers ook kansen om meer wild te delen met andere liefhebbers in hun omgeving. Het op 7 juli gelanceerde initiatief ‘Wild op de Kaart’ werd dan ook een doorslaand succes. Wild op de Kaart maakt het mogelijk om contact te leggen met jagers, winkels en restaurants waar Nederlands wild wordt geserveerd. Het aantal verkooppunten op de kaart verdubbelde binnen een half jaar tot bijna 500, verspreid over heel Nederland. 

Minder gecompliceerd beleid

De Nederlandse jagers pleiten ervoor om het jagen op ganzen in de toekomst eenvoudiger te maken. Door eenduidige, landelijke regels in te stellen voor de ganzenjacht in plaats van de huidige provinciale lappendeken aan regels kan veel bureaucratie, tijd en geld worden uitgespaard. Via wild op de kaart zijn in Nederland geschoten ganzen voor iedereen eenvoudig verkrijgbaar. Misschien een overweging waard, volgend jaar ook gans op uw kerstmenu?

Meer weten over het jagen op ganzen in Nederland? Kijk op de pagina ‘ganzenbejaging’ van de Jagersvereniging.       

DEEL DIT ARTIKEL VIA:

Vorige en Volgende navigatie